logo

Planowanie wycieczki skiturowej. Cz. 2. Zagrożenia lawinowe


Lawiny stanowią jedno z największych zimowych niebezpieczeństw dla narciarzy, turystów, taterników, czyli dla tych, którzy zimą przebywają w górach .
By powstały lawiny muszą zaistnieć odpowiednie warunki terenowe, śniegowe i pogodowe. Często czynnikiem wywołującym lawiny jest oddziaływanie człowieka na pokrywę śnieżną.
 
Warunki terenowe
Czynniki lawinotwórcze związane z terenem to:
* Położenie geograficzne danego pasma górskiego
* Położenie grani, dolin, kotlin w stosunku do kierunku najczęściej wiejących wiatrów
* Ukształtowanie terenu
* Nachylenie i ekspozycja stoków
* Rodzaj i charakter podłoża i jego pokrycie przez szatę roślinną.
 
Wszystkie wymienione wyżej czynniki lawinotwórcze związane z terenem są istotne, ale najważniejsze to nachylenie i ekspozycja stoków oraz kierunek z którego najczęściej wieją wiatry by móc określić gdzie znajdują się stoki zawietrzne.
W wyniku obserwacji schodzących lawin stwierdzono, że najniebezpieczniejsze lawinowo są stoki o nastromieniu zawartym pomiędzy 30 a 45 stopni. Poniżej lawiny ruszają tylko w katastroficznych warunkach. Powyżej 45 stopni jest już na tyle stromo, że padający śnieg się nie odkłada tylko zsuwa na bieżąco.
W Tatrach podobnie jak w Alpach na stokach o nastromieniu:
30-35 stopnie zdarzyło się 15% wypadków lawinowych
36-40 stopni zdarzyło się 49% wypadków
Powyżej 40 stopni doszło do 36% wypadków lawinowych
czyli najbardziej niebezpieczne lawinowo są stoki o nastromieniu 35-45 stopni.
 
 
 
 
Ilość wypadków a nastromienie stoków
 
 
 
Ilość wypadków a nastromienie stoków
 
 
Tak więc istotnym jest by poruszając się na nartach wiedzieć na jak stromym stoku się znajdujemy. Ta informacja musi być skorelowana z ogłoszonym stopniem zagrożenia lawinowego- o czym będzie mowa w dalszej części .
Drugim najistotniejszym czynnikiem jest ekspozycja terenu, która wpływa na tempo przemiany śniegu.
W wyniku badań pokrywy śnieżnej stwierdzono, by dochodziło do korzystnej przemiany śniegu tak zwanej metamorfozy destrukcyjnej ( redukcyjnej) stabilizującej pokrywę śnieżną a więc zmniejszającej zagrożenie lawinowe musi być dostarczona energia ( promieniowanie) oraz odpowiednia temperatura. Okazało się, że na stokach o wystawie płd. Korzystna przemiana śniegu zachodzi około 7 razy szybciej niż na stokach o wystawie płn. Czyli na to by uzyskać na stokach o wystawie N taką stabilizującą przemianę śniegu jak na stokach S w ciągu jednego dnia, potrzeba tygodnia. Te obserwację potwierdzają analizy wypadków lawinowych, z których wynika, że na stokach o wystawie W-N-E doszło do 70 % wszystkich wypadków lawinowych. Stąd dla nas ważna informacja, że od początku zimy mniej więcej do drugiej połowy marca stoki o wystawie N są zdecydowanie bardziej niebezpieczne niż stoki o wystawie S.
 
 
 
 Fot. Agnieszka Szymaszek
 
Ilość wypadków a wystawa stoków
Dobrze jest gdy znamy z lata teren po którym poruszamy się zimą, bo wiemy jaka jest rzeźba terenu, ukształtowanie i pokrycie szatą roślinną. Dla tych , którzy w danym terenie są pierwszy raz, ta informacja skryta jest pod śniegiem. A nie bez znaczenia jest to czy poruszamy się na nartach po stromym, gładkim, trawiastym stoku, czy porośniętym kosówką lub wyrzeźbionym kiedyś przez lodowiec z licznym karami, kotłami, dużymi głazami, które to do pewnego momentu stabilizują pokrywę śnieżną.
Gdy tej wiedzy nie mamy, dobrze jest przed wyruszeniem na skitourę poczytać przewodnik, przeglądnąć pod tym kątem mapę, lub dowiedzieć się od tych, którzy znają dany teren.


Copyright nieznanetatry.pl &GÓRY